Αθλητικό Τμήμα • Ίδρυση 1976
Χειροσφαίριση (Χάντμπολ)
2 Κύπελλα Ελλάδας (1990, 1994)
Η σύσταση τμήματος χειροσφαιρίσεως («Χαντ-μπωλ») αποφασίστηκε στις 22 Δεκεμβρίου 1976 με εισήγηση του Ευστάθιου Ζάννα. Η οργανωτική συγκρότηση ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 1978, με πρώτο έφορο τον Χρήστο Παπακωνσταντίνου και πρόσληψη του πρώτου προπονητή Ιωάννη Ζιώγα τον Μάρτιο του 1978. Τον Μάιο του 1978 ο Αρχέλαος διοργάνωσε στην Κατερίνη το πρώτο επίσημο τουρνουά διάδοσης του αθλήματος στη Βόρεια Ελλάδα. Το 1979 εντάχθηκε στην υπό ίδρυση Ομοσπονδία Χειροσφαιρίσεως Ελλάδος (ΟΧΕ) με έφορο τον Χαράλαμπο Ιωαννίδη και προπονητές τους Αντώνιο Ματθαιίδη και Απόστολο Πιπίλη, ενώ τον Ιούλιο του 1981 ο αθλητής Σωκράτης Σκούφας αποτέλεσε τον πρώτο χειροσφαιριστή του συλλόγου που κλήθηκε σε αξιολόγηση για την Εθνική Ομάδα. Τον Μάιο του 1991 ο σύλλογος ίδρυσε επίσης το θυγατρικό σωματείο «Γ.Α.Σ. Ορφέας» ως αναπτυξιακή ομάδα υποδομών χάντμπολ (υπό τους εφόρους Β. Ευκαρπίδη, Δ. Σκαμαγκά και Π. Χαρικλειά-Αθανασιάδου). Το καλοκαίρι του 2005 απορρίφθηκε πρόταση συγχώνευσης μεταξύ Αρχελάου και Ορφέα, καθώς η διοίκηση του Αρχελάου (υπό τον έφορο Βασίλη Νουλέζα) αρνήθηκε τον όρο κατάργησης του ιστορικού τμήματος.
Η ανδρική ομάδα ανήλθε για πρώτη φορά στην Α΄ Εθνική την περίοδο 1983–84 και καθιερώθηκε γρήγορα στην ελίτ της ελληνικής χειροσφαίρισης. Κατέκτησε δύο φορές το Κύπελλο Ελλάδας Ανδρών:
- Το 1990 (Σάββατο 2 Ιουνίου 1990) στο κλειστό γυμναστήριο του Μετς, επικρατώντας του Α.Σ.Ε. Δούκα με 27–21 (ημίχρονο 15–8).
- Το 1994 νικώντας τον Ιωνικό Ν.Φ. με 27–25 στο κλειστό γυμναστήριο της Μίκρας. Η κατάκτηση του 1994 χαρακτηρίστηκε ως άθλος των «άστεγων» κυπελλούχων, καθώς λόγω των παρατεταμένων εργασιών ανακατασκευής της οροφής και του δαπέδου στο κλειστό του ΕΑΚ Κατερίνης (το οποίο παρέμενε κλειστό επί 19 μήνες), οι αθλητές αναγκάζονταν να προπονούνται στο ανοικτό τσιμεντένιο γήπεδο του τένις.
Σύνθεση Κυπελλούχων 1990 (Προπ: Δημήτρης Σκούφας)
Διονύσης Αναγνωστόπουλος (9 γκολ), Λευτέρης Ελευθεριάδης (5), Γιώργος Βαρμάζης (4), Μιχάλης Μήτρας (3), Βασίλης Σκαμαγκάς (2), Πέτρος Παπανάκος (2), Γιώργος Καραδήμος (1), Πολύκαρπος Σιδηρόπουλος (1), Αδάμ Μαυρόπουλος, Διονύσης Ευκαρπίδης, Στάθης Μαυρόπουλος, Τάκης Χριστοδουλίδης.
Σύνθεση Κυπελλούχων 1994 (Προπ: Σωκράτης Σκούφας)
Γεώργιος Καραδήμος (5 γκολ), Ηλίας Νταρλαγιάννης (5), Γιάννης Λαζαρίδης (4), Αντώνης Σιαμάγκας (3), Διονύσης Αναγνωστόπουλος (3), Μιχάλης Μήτρας (3), Πολύκαρπος Σιδηρόπουλος (3), Λευτέρης Ελευθεριάδης (1), Αδάμ Μαυρόπουλος, Βασίλης Κοσμίδης, Ευστάθιος Μαυρόπουλος, Συμελίδης.
Ο Αρχέλαος υπήρξε φιναλίστ του τελικού Κυπέλλου άλλες τέσσερις φορές: το 1984 απέναντι στον ΒΑΟ (18–24), το 1993 στον Βύρωνα απέναντι στον Ιωνικό Ν.Φ. (33–34 στην παράταση, 30–30 κ.α., έπειτα από ημιτελικό όπου απέκλεισε τον Φίλιππο Βέροιας στα πέναλτι με 4–3), το 1996 στο κλειστό της Νεάπολης (22 Μαΐου 1996) απέναντι στα Βριλήσσια (21–22, ημίχρονο 12–12) και το 2000 απέναντι στον Πανελλήνιο (18–24).
Στο Πρωτάθλημα Ελλάδας Ανδρών αναδείχθηκε δευτεραθλητής (2η θέση) την περίοδο 1994–95 και κατέλαβε την 3η θέση τα έτη 1990, 1991 και 1993. Ως κορυφαία δύναμη εκπροσώπησε επανειλημμένα την Ελλάδα στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις:
- Στο Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης 1990–91 απέναντι στην τουρκική Halkbank Ankara.
- Στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1993–94 απέναντι στην κροατική RK Umag, όπου μετά την ήττα στην Ίζολα της Σλοβενίας, πέτυχε ιστορική διεθνή νίκη στη ρεβάνς της Νεάπολης με 21–19 στις 3 Οκτωβρίου 1993.
- Στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1994–95, όπου στον α΄ γύρο απέκλεισε τη σκοπιανή Μπόρετς Τίτοβ Βέλες (νίκη 22–18 στην Κατερίνη στις 15 Οκτωβρίου 1994) και ακολούθως αντιμετώπισε την ουγγρική Fotex Veszprém.
- Στο Κύπελλο Πόλεων (City Cup) το 1995–96 απέναντι στην ισπανική BM Granollers και στο Κύπελλο Κυπελλούχων 2000–01 απέναντι στη ΣΠΕ Στροβόλου.
Στην Α1 Εθνική και στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις αγωνίστηκαν επίσης ξένοι διεθνείς αθλητές, όπως οι Σέρβοι Αλεξάνταρ Τσβετάνοβιτς (Aleksandar Cvetanovic, 2000–01) και Ράντοβαν Βούινιτς (Radovan Vujnic, 2008–09). Την περίοδο 1998–99, υπό την επιστημονική εποπτεία του ιατρού Εμμανουήλ Παπακώστα, εφαρμόστηκε στην ομάδα πρωτοποριακό πρόγραμμα αθλητιατρικής παρακολούθησης και επιδημιολογικής καταγραφής τραυματισμών. Διαχρονική αρχή του συλλόγου υπήρξε η αποκλειστική στήριξη στα δικά του αναπτυξιακά φυτώρια (με ελάχιστες εξαιρέσεις μεταγραφών όπως οι Μασλαρινός και Κιοσσές), ενώ τροφοδότησε νωρίς ιστορικά σωματεία παραχωρώντας τον Σωκράτη Σκούφα στον Άρη Θεσσαλονίκης (1985), τον Κωνσταντίνο Χωρίκη στον Απόλλωνα Καλαμαριάς (1986) και τον Διονύση Ευκαρπίδη στον Άρη (1986).
Η Κατερίνη φιλοξένησε επίσης σπουδαίες διοργανώσεις: από τις 21 έως τις 25 Αυγούστου 1991 διεξήχθησαν στο ΕΑΚ οι 13οι Βαλκανικοί Αγώνες Νέων με πρόεδρο της οργανωτικής επιτροπής τον Βασίλειο Ευκαρπίδη, ενώ τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 1995 η Εθνική Ανδρών πραγματοποίησε την προετοιμασία της στην Κατερίνη, δίνοντας στο ΕΑΚ τον επίσημο αγώνα για τα προκριματικά του Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ελλάδα – Ισραήλ (21–21 στις 4 Φεβρουαρίου 1995).
Ο σύλλογος δημιούργησε ένα από τα κορυφαία αναπτυξιακά φυτώρια στην Ελλάδα, κατακτώντας σωρεία πανελλήνιων τίτλων: Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Εφήβων (2): 1984, 1996 • Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Παίδων (4): 1994, 1995 (νίκη επί Περιστερίου Χανίων 37–21), 1996 (επικράτηση επί της ΧΑΝ Καλαμαριάς με 38–36 στα πέναλτι με κορυφαίο τον τερματοφύλακα Λάζαρο Ζαγάρη), 1997 • Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Μίνι (3): 1993 (νίκη στα πέναλτι επί του Άρη Νίκαιας με 29–28), 1994, 1995 (επικράτηση στην παράταση επί του Φιλίππου Βέροιας με 22–21).
Ιστορικοί Προπονητές Τμήματος
Δημήτριος Σκούφας, Σωκράτης Σκούφας (1992–1997, 1999–2000, 2001–2002, 2013), Λευτέρης Ελευθεριάδης (1997–1999, 6η θέση στην Α1 το 1998–99), Διονύσης Αναγνωστόπουλος (2000–2001), Γεώργιος Καραδήμος (2006–2007), Βασίλειος Σκαμαγκάς & Γεώργιος Βαρμάζης (υποδομές).
Εμβληματικοί Αθλητές & Διεθνείς
Σάββας Καρυπίδης (Ολυμπιονίκης, κορυφαίος διεθνής εξτρέμ), Σωκράτης Σκούφας (πρώτος διεθνής στην ιστορία του συλλόγου), Λευτέρης Ελευθεριάδης, Γιάννης Λαζαρίδης, Ηλίας Νταρλαγιάννης, Αντώνης Σιαμάγκας, Βασίλης Κοσμίδης, Στάθης Μαυρόπουλος, Βασίλης Σκαμαγκάς, Γιώργος Μαστορογιάννης, Δημήτρης Δημητρούλιας, Λάζαρος Ζαγάρης, Παναγιώτης Σαμλίδης.
Στο κλείσιμο της αγωνιστικής τους σταδιοδρομίας το 2013, οι παλαιοί διεθνείς του συλλόγου (με επικεφαλής τους Σάββα Καρυπίδη, Δημήτρη Δημητρούλια και Γιώργο Μαστορογιάννη) επέστρεψαν στον Αρχέλαο με συνδετικό κρίκο τον προπονητή Σωκράτη Σκούφα, οδηγώντας την ομάδα στην επάνοδό της στην Α1 Εθνική (2013) και στη Handball Premier (2015–16), ενώ το 2026 ο Σάββας Καρυπίδης τιμήθηκε επίσημα από τη διοίκηση του συλλόγου στους εορτασμούς της 70ετίας για τη συνολική προσφορά του. Το γυναικείο τμήμα ιδρύθηκε συστηματικά το 1986 με πρώτο προπονητή τον Διονύση Αναγνωστόπουλο και αγωνίστηκε έως και την Α΄ Εθνική Κατηγορία Γυναικών, ενώ ο σύλλογος καθιέρωσε το πανελλήνιο αναπτυξιακό τουρνουά «Pieria Handball Cup» στο Β΄ ΔΑΚ. Τον Αύγουστο του 2024, ο Αρχέλαος απέσυρε τη συμμετοχή του από διεθνές τουρνουά στη Σερβία, καταγγέλλοντας τη συμμετοχή ομάδας από την κατεχόμενη Κύπρο.